Rize'den TEKNOFEST Birinciliği: Sireni Duyamayan Sürücüye Ekrandan Uyarı

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Efil Saylam ve Emre Kıran, işitme engelli sürücülerin trafikteki önemli sesleri fark etmesini sağlayan bir cihazla TEKNOFEST 2026'da Türkiye birincisi oldu. "Echo2Code" takımı adıyla geliştirilen proje, TÜBİTAK 2242 Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları'nın "Sosyal Yenilikçilik ve Girişimcilik" kategorisinde jüriden tam not aldı. Projenin çıkış noktası bir ders ödeviydi. Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yıldıran Yılmaz'ın "Nesnelerin İnterneti" dersinde verdiği ödev üzerine çalışan öğrenciler, yaklaşık bir yıllık emeğin sonunda avuç içine sığacak büyüklükte, araca monte edilebilen yapay zeka destekli bir donanım kiti geliştirdi. Cihaz ortamı sürekli dinliyor ve trafikte hayati önem taşıyan sesleri siren, korna ve yaya sesi olarak üç sınıfa ayırıyor. Ardından bu sesleri aracın ön konsolundaki ya da harici bir ekrandaki görsel uyarılara dönüştürüyor. Yazılım ve yapay zeka modelinden sorumlu Emre Kıran, "Yani sesleri bir nebze görüntüye çeviriyoruz diyebiliriz" diye konuştu. Doç. Dr. Yılmaz, işitme engellilerin dışarıdan gelen ambulans, korna ya da yaya seslerini duyamadığı için hem kendi güvenliklerinin hem de çevredekilerin güvenliğinin tehlikeye girdiğini anlattı. Yılmaz, sistemin internete ihtiyaç duymadan tamamen cihaz üzerinde çalıştığını, kaydedilen sesleri dışarı aktarmadığı için kullanıcı gizliliğini koruduğunu ve düşük maliyetle üretilebildiğini vurguladı. Tasarım ekibinde yer alan Efil Saylam ise araştırmaları sırasında işitme engelli bireylerin araç kullandığını fark ettiklerini söyledi. Saylam, "Trafik aslında tamamen sese dayalı bir şey olmasına rağmen işitme engelli bireyler trafikte olan bu kritik seslerin hiçbirini duymadan aslında hareket ediyorlar" dedi. Saylam, kompakt prototipin araçtan araca küçültülüp büyütülebildiğini ve aracın arka camına sabitlendiğini aktardı. 2024'te de TEKNOFEST finaline kaldığını hatırlatan Kıran, birinciliğin uzun bir emeğin karşılığı olduğunu söyledi.