15 Temmuz: Matem mi, Zafer mi?

Her yıl Temmuz ayının ortasına geldiğimizde, toplumun ortak hafızasında o haklı ve derin sorgulama yeniden canlanır: 15 Temmuz bir kutlama mıdır, yoksa bir anma mı? Bu soruya tek kelimelik bir yanıt vermek, o gece yaşananların ağırlığını ve karmaşıklığını basite indirgemek olur. Çünkü 15 Temmuz, doğası gereği içinde hem tarifsiz bir acıyı hem de emsalsiz bir direnişi barındıran, çok katmanlı bir tarihsel dönemeçtir. Hüzün ve Minnet: Bir "Anma" Olarak 15 Temmuz İlk bakışta, 251 vatandaşın hayatını kaybettiği, binlerce insanın yaralandığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bombalandığı ve ülkenin uçurumun kenarından döndüğü karanlık bir geceyi "kutlamak" kulağa oldukça çelişkili gelebilir. Bu bağlamda 15 Temmuz, şüphesiz çok derin bir anma günüdür. Kendi halkına silah doğrultan bir zihniyete karşı bedenini siper edenleri yad etme, geride kalan gözü yaşlı ailelerin acısını paylaşma, kaybedilen canların hatırası önünde saygıyla eğilme vaktidir. Bir ülkenin kendi içinden çıkan bir tehditle yüzleştiği bu travmayı unutmamak ve unutturmamak için anma törenlerinin o ağırbaşlı, hüzünlü ve vakur duruşuna ihtiyaç vardır. Demokrasinin ve İradenin Zaferi: Bir "Kutlama" Olarak 15 Temmuz Ancak madalyonun diğer yüzünde, o karanlık geceyi aydınlığa çeviren muazzam bir halk iradesi durmaktadır. Sivil halkın, demokrasisine, kurumlarına ve geleceğine sahip çıkmak için tankların önüne silahsız çıkma cesareti göstermesi, dünya demokrasi tarihinde ender rastlanan bir direniştir. İşte tam bu noktada kutlama boyutu devreye girer. Kutlanan şey; Silahların, sivil iradeyi teslim alamayışıdır. Farklı siyasi görüşlerden, farklı yaşam tarzlarından milyonlarca insanın "söz konusu vatansa" diyerek aynı meydanlarda omuz omuza verebilmesidir. Demokrasinin, vesayet girişimlerine karşı kazandığı kesin zaferdir. 15 Temmuz; kaybedilen canlar için tutulan bir matem, kazanılan demokrasi savaşı için edilen bir şükrandır. İkisinin Sentezi: Demokrasi ve Milli Birlik Günü Sonuç olarak; 15 Temmuz’u sadece bir "kutlama" veya sadece bir "anma" parantezine sıkıştırmak, o gecenin ruhunu eksik okumaktır. Resmi adıyla Demokrasi ve Milli Birlik Günü, tam da bu iki kavramın sentezidir. Şehitlerimizin aziz hatırasını yüreğimizde sızlayan bir yara gibi taşırken (anma), aynı zamanda milletin kendi kaderine el koyduğu o destansı birliği ve demokrasi zaferini gururla geleceğe aktarmalıyız (kutlama). Geçmişin acılarından ders çıkarıp geleceğin aydınlık Türkiye'sini inşa etmek, ancak bu iki duyguyu doğru bir dengede yaşamakla mümkün olacaktır.